Welke boor bij welk materiaal tijdens een verbouwing
Bij een verbouwing wordt in een week door meer materiaalsoorten geboord dan in de tien jaar daarvoor. Beton, kalkzandsteen, gasbeton, hout, gipsplaat en tegels liggen in hetzelfde huis binnen enkele meters van elkaar, en elk van die materialen vraagt om een ander boortype en een andere instelling van de machine.
Steenachtige ondergronden
Het onderscheid dat de meeste schade voorkomt, is dat tussen beton en de zachtere steensoorten. Beton vraagt om een hamerboor met hardmetalen punt, in een boorhamer met SDS-opname. Kalkzandsteen en gasbeton laten zich juist beter zonder klopstand boren: de klopfunctie breekt daar de rand van het gat weg, waardoor een plug niet meer houdt. Een gat dat te ruim is geworden, wordt zelden nog betrouwbaar.
Bij gewapend beton is de kans op wapening reeel. Een boor die op staal stuit, boort niet verder en raakt oververhit. Op dat moment is doorduwen de verkeerde reactie: het gat een centimeter verplaatsen of een kernboor gebruiken is de route die de wapening intact laat, wat constructief van belang is.
Hout
In hout bepaalt de gewenste gatdiameter het type. Tot ongeveer tien millimeter volstaat een gewone houtspiraalboor met centreerpunt. Daarboven wordt gekozen tussen een speedboor voor snel doorboren, een slangenboor voor diepe gaten in balken en een forstnerboor voor een vlakke bodem, bijvoorbeeld bij potscharnieren van keukenkastjes.
Wie in hardhout of in verlijmd plaatmateriaal boort, merkt dat toerental belangrijker is dan kracht. Te snel draaien verbrandt de snijkant, waarna de boor stomp is en het gat rafelt. Een lagere snelheid met gelijkmatige druk levert een schoner gat en een langere levensduur van de boor.
Tegels en glas
Een tegelboor of glasboor heeft een speerpunt en werkt zonder klopstand, met water als koeling. Op geglazuurd aardewerk is een stukje afplaktape genoeg om wegglijden te voorkomen. Op gres of keramiek is dat niet genoeg en is een diamantboor de enige route die de tegel heel laat.
Wat er misgaat
De drie terugkerende fouten zijn dezelfde: klopstand aan in een materiaal dat dat niet verdraagt, een versleten boor die met meer druk wordt gecompenseerd, en een gat dat te ondiep is voor de plug. Dat laatste komt doordat het stof in het gat blijft zitten. Een gat uitzuigen of uitblazen voor de plug erin gaat, scheelt meer houdkracht dan een duurdere plug.
Bij een verbouwing waarin leidingen zijn verlegd, hoort daar nog een stap voor: controleren waar de leidingen lopen. Na het stucwerk is dat niet meer zichtbaar, en een foto van de wanden voordat ze dichtgingen is op dat moment meer waard dan welke leidingzoeker ook.
Tot slot loont het om de boren na afloop te sorteren in plaats van in een bak te gooien. Een boor waarvan de maat niet meer leesbaar is, wordt bij de volgende klus op gevoel gekozen, en dat is precies hoe een gat van acht millimeter voor een plug van tien ontstaat. Een sortiment met vaste plaatsen per maat gaat jaren mee en scheelt bij elke klus zoektijd.
Losse boren, borensets, gatenzagen en zaagbladen zijn per stuk te bestellen bij een gespecialiseerde webshop. Het assortiment loopt van SDS-boren voor beton tot slangenboren, speedboren en forstnerboren voor hout.
Uitbesteden zonder aannemer
Niet elke klus vraagt om een aannemer. Voor losse klussen als een lamp ophangen, meubelmontage, een kraan vervangen of een klemmende deur is een vakman per klus of per uur in te plannen bij Kleine-Klussen.nl. Online een datum en tijdslot kiezen, daarna komt een vakman uit het netwerk langs.